د covid-19 واکسین

د COVID-19 واکسین وړیا دی او د ټولو 5 کالنو یا د لویو خلکو لپاره د کډوالۍ وضعیت ته له پام پرته شتون لري.

موږ تاسو ته هغه معلومات درکول غواړو چې تاسو ورته اړتیا لرئ. موږ به تاسو خبر وساتو ترڅو تاسو کولی شئ د خپلې روغتیا لپاره باخبره انتخابونه وکړئ.

>ډسمبر 17، 2021 Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (د ناروغیو د کنترول او مخنیوي مرکزونه) او Washington State Department of Health) DOH) (د واشینګټن ایالت د روغتیا ریاست) هغه خلکو ته چې 18 کاله یا ډیر عمر ولري سپارښتنه کوي ترڅو د COVID-19 Johnson & Johnson واکسینو پر ځای د نادره خطر له امله چې د thrombosis with thrombocytopenia syndrome (TTS، تهرومبوسائټوپینا سنډروم سره تهرومبوسیس) په نوم یادیږي د Pfizer یا(Moderna) mRNA COVID-19 واکسین ترلاسه کړي، کوم چې د وینې ټوټې او لږ شمیر پلیټلیټ او Guillain-Barré syndrome (ګینلین بیرې سنډروم) لري، کوم چې یوه شریانې ناروغي ده چې عصابو ته ضرر رسولی شي.

که چیرې تاسو د mRNA واکسینو ترلاسه کولو وړ نه یاست یا يي اراده نه لرئ، د Johnson & Johnson واکسین لا هم شتون لري. لطفاً د خپل انتخابونو په اړه د خپل روغتیا پاملرنې وړاندې کوونکي سره خبرې وکړئ.

ایا زه د COVID-19 واکسین وهلو لپاره څه پوهیدو ته اړتیا لرم؟

ایا زه څنګه واکسین وکړم؟

د ملاقات وخت موندلو او مهالویش لپاره د واکسین لوکیټر څخه لیدنه وکړئ.

تاسو خپل زپ کوډ تاسو ته نږدې د واکسین موقعیتونو لپاره 829-438 (GET VAX) ته هم لیږلې شي.

ایا تاسو د COVID-19 واکسین په اړه پوښتنې لرئ؟ ایا تاسو د واکسین ملاقات وخت موندلو کې مرستې ته اړتیا لرئ؟د COVID-19 معلوماتو تلیفوني کرښې ته په 1-800-525-0127تلیفون وکړئ، بیا # کېښکلئ؟ د ژبې مرستې شتون لري.

که چیر تاسو د واکسین دوهم دوز (Moderna/Spikevax یا Pfizer/Comirnaty) لپاره د ملاقات وخت مهالویش کوئ، نو تاسو باید د خپل لومړي دوز په څیر واکسین ترلاسه کړئ.

که چیرې تاسو یا یو څوک چې تاسو یې پیژنئ کور ته محدود وي، نو یو خوندي آنلاین فورمه (انګلیسي) ډکه کړئ. ستاسو ځوابونه به موږ ته اشخاصو د موجوده کاونټي او/یا دولتي ګرځنده واکسین ټیمونو سره د وصل کولو اجازه راکړي.

د نورو COVID-19 اړوند مسلو لپاره، لکه کور، د کارونې مرستې، روغتیا بیمې لپاره، 211 ته زنګ ووهئ یا wa211.org څخه لیدنه وکړئ

د نورو معلوماتو لپاره، د COVID-19 واکسینونه وګورئ: ایا په څه وپوهیږئ حقایق پاڼه.

ایا زه باید د واکسین وهلو لپاره د متحده ایالاتو تبعه واوسم؟

نه، تاسو اړتیا نلرئ د واکسین وهلو لپاره د متحده ایالاتو اتباع واوسئ. د پدې معنا ده چې تاسو د واکسین وهلو لپاره ستاسو د کډوالۍ وضعیت سره د ټولنیز امنیت شمیره یا نورو اسنادو ته اړتیا نه لرئ. د واکسین ځینې چمتو کونکي ممکن د ټولنیز امنیت شمیره وغواړي، خو تاسو د یوې ورکولو ته اړتیا نلرئ.

ستاسو ماشوم د واکسین وهلو لپاره د متحده ایالاتو اتباع کیدو ته اړتیا نلري. د روغتیا پاملرنې چمتو کونکي به د هیچا د کډوالۍ وضعیت په اړه غوښتنه ونکړي. په ډیرو پیښو کې، والدین او سرپرستان به د 18 کالنو څخه کم عمره ځوانانو واکسین وهلو لپاره رضایت ورکولو ته اړتیا ولري.

د واشنګټن ایالت د روغتیا ریاست (Washington State Department of Health) دا وړاندیز کوي چې ټول 5 کلن او لوی خلکو ته واکسین ووهل شي.

ایا زه به د واکسین لپاره لګښت ولرم؟

نه. کله چې تاسو واکسین ووهئ نو تاسو به باید هیڅ څه لګښت ونه لرئ یا له خپل چمتو کونکي څخه یا د واکسین کولو مرکز څخه بیل ترلاسه کړئ. دا په هغه خلکو پلي کیږي څوک چې شخصي بیمه لري، د Apple Health (Medicaid) لري، Medicare لري، یا بې بیمه وي.

که چیرې تاسو نور خدمات ترلاسه کوئ پداسې حال کې چې تاسو د واکسین کولو لپاره ستاسو د چمتو کونکي ځای کې یاست، نو تاسو ممکن د دفتر لیدنې لپاره بیل ترلاسه کړئ. د دې څخه ډډه کولو لپاره، تاسو کولی شئ له مخکې د خپل چمتو کونکي څخه د لګښت په اړه وپوښتئ.

که چیرې تاسو د روغتیا بیمه نلرئ، نو چمتو کونکي نشي کولی ستاسو څخه د واکسین لپاره پیسې واخلي او ممکن د COVID-19 واکسین برنامې اړتیاوې سرغړونه وکړي. لطفاً دې ته covid.vaccine@doh.wa.gov بریښنالیک واستوئ که چیرې تاسو لګښت ولرئ.

که چیرې تاسو د روغتیا بیمه لرئ او تاسو لګښت شوي یاست، نو لومړی د خپل بیمې پلان سره اړیکه ونیسئ. که چیرې دا مسله حل نکړي، نو تاسو کولی شي د بیمې کمیشنر دفتر سره هم شکایت درج کړئ (انګلیسي).

  • د تلیفون ترجمان خدمت لپاره 800-562-6900ته زنګ ووهئ (له 100 ژبو څخه زیاتو کې تاسو ته بې لګښته شتون لري)
  • TDD/TYY: 360-586-0241
  • TDD: 800-833-6384
ایا څه به وي که چیرې زه د روغتیا بیمه ونلرم؟

که چیرې تاسو د بیمې پوښښ نلرئ، نو خپل چمتو کونکي ته ووایاست. تاسو به اوس هم بې لګښته واکسین ترلاسه کړئ. فدرالي دولت یو برنامه (انګلیسي) لري چې چمتو کونکي ته به ستاسو د واکسین وهلو لپاره تادیه کوي.

که چیرې زه د واکسین لپاره به لګښت نه لرم، نو ولې له ما څخه زما د روغتیا بیمې معلوماتو غوښتنه کیږي؟

کله چې تاسو واکسین وهئ، نو ستاسو د واکسین چمتو کونکی ممکن پوښتنه وکړي چې ایا تاسو د بیمې کارت لرئ. دا ددې لپاره دي چې دوی کولی شي تاسو ته د واکسین وهلو لپاره بیرته تادیه ترلاسه کړي (د واکسین وهلو فیس). خپل چمتو کونکي خبر کړئ که چیرې تاسو بیمه نلرئ. تاسو به اوس هم بې لګښته واکسین وهلو توان ولرئ.

د واکسین مدیریت فیس څه شی دی او څوک یې تادیه کوي؟

د واکسین مدیریت فیس د روغتیا پاملرنې چمتو کونکي فیس دی چې تاسو ته واکسین درکوي. دا پخپله د واکسین لګښت څخه جلا دی.

فدرالي دولت د واکسین بشپړ لګښت تادیه کوي. که چیرې تاسو عامه یا خصوصي روغتیا بیمه لرئ، نو ستاسو د واکسین چمتو کونکی ممکن د واکسین مدیریت فیس بیرته تادیې لپاره دوی ته بل ورکړي. که چیرې تاسو بیمه نلرئ، نو فدرالي دولت یوه برنامه (انګلیسي) وړاندیز کوي چې چمتو کونکي ته به ستاسو د واکسین وهلو لپاره تادیه ورکړي.

تاسو باید د جیب څخه لګښتونو ونه لرئ یا د خپل چمتو کونکي څخه د COVID-19 واکسین مدیریت فیس لپاره بل ترلاسه نکړئ. دا په هغه خلکو پلي کیږي څوک چې شخصي بیمه لري، د Apple Health (Medicaid) لري، Medicare لري، یا بې بیمه وي.

کوم COVID-19 واکسینونه دا مهال شتون لري؟

درې واکسینونه د عاجل کارونې لپاره مجاز دي یا د متحده ایالاتو د خواړو او درملو ادارې (U.S. Food and Drug Administration) (FDA) لخوا په بشپړ ډول تصویب شوي. دا واکسینونه دا مهال په Washington ایالت کې وړاندیز کیږي. د حالت د نادره خطر له امله چې له thrombocytopenia syndrome (TTS) (د تهرومبوسائټوپینا سنډروم سره تهرومبوسیس) او Guillain-Barré syndrome (ګويلين بير سنډروم) په یادیږي د Johnson & Johnson واکسینو پر ځای د Pfizer (Comirnaty) او  (Spikevax) Moderna واکسینوسپارښتنه کیږي.

Pfizer-BioNTech واکسین COVID-19 (Comirnaty):

دا دوه ډوزه واکسین دي چې په 21 ورځو په وقفه ورکول کیږي، ورسره:

  • د هغه خلکو لپاره چې معافیت سیستم يي کمزوری وي (دریم) یا اضافې ډوز
  • د 12 کالو او ډیر عمر لرونکو لپاره پیاوړي کوونکي یا اضافي ډوز، د دوهم دوز څخه لږترلږه 5 میاشتې وروسته

تاسو د دویم ډوز ترلاسه کولو شاخوا دوه اونۍ وروسته خوندې نه ګڼل کیږئ. د 16 کلنو یا له هغه څخه د ډیر عمر لرونکو لپاره دا واکسین د Comirnaty تر نامه لاندې په بشپړه توګه تصویب شوي دي. دا واکسین د 5 څخه تر 15 کاله عمر لرونکو ځوانانو لپاره د اضطرارې کارونې په موخه په بشپړه توګه تصویب شوي دي. طبې څیړنو هیڅ ډول لوی غیر متوقع پیښې نه دي څرګندې کړي.

د COVID-19 Moderna واکسین(Spikevax):

دا دوه ډوزه واکسین دي چې د 28 ورځو په وقفه ورکول کیږي، ورسره:

  • د هغه اشخاصو لپاره چې د بدن معافیت سیستم کمزوری وي لپاره اضافي (دریم) ډوز.
  • د 18 کالو او ډیر عمر لرونکو لپاره پیاوړي کوونکي یا اضافي ډوز، د دوهم دوز څخه لږترلږه 5 میاشتې وروسته

تاسو د دویم ډوز ترلاسه کولو شاخوا دوه اونۍ وروسته خوندې نه ګڼل کیږئ. طبې څیړنو هیڅ ډول لوی غیر متوقع پیښې نه دي څرګندې کړي

تاسو د دویم ډوز ترلاسه کولو شاخوا دوه اونۍ وروسته خوندې نه ګڼل کیږئ.

دا واکسین د هغه اشخاصو لپاره چې 18 کاله یا له هغه څخه ډیر عمر ولري د اظطراري کارونې لپاره مجاز دي. دا یو ډوز (یو ځل) واکسین دي. د واکسین ترلاسه کولو څخه شاوخوا د یو څخه تر دوه اونیو وروسته تاسو د بشپړ خوندې شوي په توګه نه ګڼل کیږئ. د 18 کاله او ډیر عمر خلک باید د لومړي ډوز څخه دوه یا ډیرې میاشتې وروسته د بوسټر ډوز ترلاسه کړي. طبې څیړنو هیڅ ډول لوی غیر متوقع پیښې نه دي څرګندې کړي. د Johnson & Johnson واکسینو پر ځای د Pfizer او Moderna واکسینو سپارښتنه کیږي.

ایا زه باید د COVID-19 واکسین ټول دوزونه وکړم که نه؟

Pfizer او Spikevax/Moderna واکسین د ډیرو خلکو لپاره دوه دوزونه دي. ځینې خلک چې د ویروس سره د اخته کیدو لوړ خطر لري یا ممکن واکسین ته ځواب ونه وايي ممکن درې یا څلور خوراکونو ته اړتیا ولري. که چیرې تاسوComirnaty/Pfizer یا Spikevax/Moderna کوی، نو تاسو به ټول وړاندی شوي دوزونه ترلاسه کولو ته اړتیا ولرئ ترڅو د COVID-19 پروړاندې تر ټولو زیات محافظت ترلاسه کړئ.

Johnson & Johnson-Janssen د COVID-19 واکسین یو واحد دوز واکسین دی او لږ تر لږه دوه میاشتې وروسته د هرچا لپاره چې عمرونه یې 18 او د هغه څخه ډیر وي وړاندیز شوي بوسټر دوز دی.

که چیرې زه د خپل دوهم دوز لپاره ناوخته کړم، ایا زهد واکسین لړۍ بیا پیل کولو ته اړتیا لرم؟

نه. که چیرې تاسو د خپل دوهم دوز لپاره ناوخته یاست نو تاسو د واکسین لړۍ بیا پیل کولو ته اړتیا نه لرئ.

خپل د لومړي دوز څخه د وړاندیز شوي ورځو شمیر تیریدو وروسته ژر تر ژره دوهم دوز ووهئ چې
Comirnaty/Pfizer لپاره 21 ورځې، د موډیرنا لپاره 28 ورځې).

دا مهمه ده چې دواړه ډوزونه ووهئ خو مهمه نده چې تاسو څومره لرې د دوهم ډوز وهل پای ته رسوئ.

که چیرې تاسو د کمزورې معافیت لرونکی یاست او د اضافي ډوز لپاره وړ یاست، نو تاسو باید د دوهم ډوز وروسته لږترلږه 28 ورځې انتظار اوباسئ.

ایا زه د COVID-19 واکسین ترلاسه کولی شم که چیرې زه امیندواره یم، شیدې ورکوم، یا د امیندوارۍ پلان لرم؟

هو، ډاټا ښايي چې د COVID-19 واکسین د امیندوارۍ پرمهال خوندي دي. د ناروغیو کنټرول او مخنیوي مرکزونه (Centers for Disease Control and Prevention (CDC))،د زیږون متخصصین او د ښځو ډاکټرانو امریکایی پوهنځی (American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG))، او د میندو-جنین درملو ټولنه (Society for Maternal-Fetal Medicine (SMFM)) (یوازې انګلیسي) د هغو خلکو لپاره د COVID-19 واکسین وړاندیز کوي څوک چې امیندواره وي، شیدې ورکوي، یا د امیندوارۍ پلان کوي. ځینې مطالعات ښایې چې که چیرې تاسو واکسین شي، نو ستاسو ماشوم ممکن د امیندوارۍ او شیدو ورکولو له لارې د COVID-19 پروړاندې انټي باډونه ترلاسه کوي. غیر واکسین شوي امیندواره ښځې چې په COVID-19 اخته کیږي د جدي اختلالاتو په ډیر خطر کې دي لکه د مودې نه مخکې زېږېدنه یا زیږون دمخه د ماشوم مړینه. سربیره پردې، هغه ښځې چې د امیندوارۍ پرمهال په COVID-19 اخته کیږي د ژوند پرمختللي ملاتړ او د تنفسي نل ته د دوه څخه درې ځله ډیر اړتیا لرلو احتمال لري.

که چیرې تاسو غواړئ د امیندوارۍ پرمهال د COVID-19 واکسین وهلو په اړه له چا سره وغږیږئ، نو لطفاً MotherToBaby سره اړیکه ونیسئ. د MotherToBaby کارپوهان د تلیفون یا چیټ له لارې په انګلیسي یا هسپانوي ژبو کې پوښتنو ته د ځواب ویلو لپاره شتون لري. وړیا او رازداری خدمت له دوشنبې څخه تر جمعې پورې د سهار له 8 بجو څخه تر ماښام 5 بجو پورې (سیمه ایز وخت) شتون لري. MotherToBaby ته رسیدو لپاره:

ایا زه کولی شم د COVID-19 واکسین ووهم کله چې زه عادي واکسین وهم؟

هو. د معافیت تمریناتو مشورتي کمیټې (Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP)) د می په 12، 2021 باندې خپل وړاندیزونه بدل کړل. تاسو اوس ګولی شئ په ورته وخت کې د COVID-19 واکسین ووهئ کله چې تاسو نور واکسینونه ووهئ.

تاسو د خپل ماشوم اړین ښوونځي واکسینونه (یوازې انګلیسي) یا نور وړاندیز شوي واکسینونه د COVID-19 واکسین څخه جلا تنظیم کولو ته اړتیا نه لرئ. د COVID-19 واکسین لید ټاکنه ستاسو د ماشوم د دوی د ټولو وړاندیز شوي واکسینونو باندې د لیدلو یو بل فرصت دی.

د واکسین کولو ثبت کارت څه شی دی؟

تاسو باید واکسین کولو کاغذي کارت ترلاسه کړئ کله چې تاسو د COVID-19 واکسین خپل لومړی دوز ووهئ. دا کارت به تاسو ته وښايي چې کوم ډول واکسین مو وهلي (Comirnaty/Pfizer-BioNTech, Spikevax/Moderna یا (Johnson & Johnson) او په کومه نیټه مو دا کړي دي.

که چرته تاسو د Comirnaty/Pfizer-BioNTech یا Spikevax/Moderna واکسین ترلاسه کړی، ستاسو چمتو کوونکی باید ستاسو لپاره ستاسو د دویم دوز ملاقات وټاکئ پداسې حال کې چې تاسو خپل لومړی دوز اخلئ دا کارت له ځان سره وساتئ ترڅو ستاسو د واکسین چمتو کونکی وکولی شي ستاسو د دوهم دوز وروسته بشپړ کړي.

که تاسو اضافي دوز یا بوسټر دوز ترلاسه کړئ، نو تاسو باید خپل د واکسین کولو ریکارډ کارت هم د ملاقات لپاره واخلئ. ستاسو د واکسین چمتو کونکی به دوز ثبت کړي.

دلته ځینې ګټورې لارښوونې دي چې کله ستاسو د واکسین کولو کارت اداره کولو خبره راځي نو دا په پام کې نیسئ:

  • خپل د واکسین کولو کارت د دوزونو ترمینځ او د هغې وروسته وساتئ.
  • د خپل کارت مخ او شا عکسونه واخلئ ترڅو د ډیجیټل نقل له ځان سره وساتئ.
  • خپل برښنالیک ته ېې ولېږئ، ېو البوم ورڅخه جوړ کړئ، او ېا دې انځور تېګ کړئ ترڅو په اسانې سره بېا موندلی شئ.
  • یو کاپي ترې واخلئ که چیرې تاسو غواړئ یو له ځان سره ولرئ.

تاسو لاهم کولی شئ خپل دوهم دوز ووهئ حتی که چیرې تاسو خپل د واکسین وهلو کارت خپل ملاقات ته نه راوړئ. له خپل چمتو کونکي څخه وغواړئ چې د واکسین هغه ډول (برانډ) وګورئ چې تاسو د خپل لومړي دوز لپاره وهلي ترڅو ډاډمن شی چې تاسو بیا ورته ډول ووهئ. که چیرې تاسو د خپل واکسین کولو کارت له لاسه ورکړئ، نو ننوځئMyIR (MyImmunization Registry ) زما د واکسین کولو ثبت)(یوازې انګلیسي) ترڅو د COVID-19 واکسین وهلو ثبت وګورئ، او بیا د معلوماتو سکرین شاټ یا عکس واخلئ. که چیرې تاسو یو حساب نلرئ، نو تاسو کولی شئ هر وخت د MyIR لپاره لاسلیک وکړئ.

مهرباني وکړئ په یاد ولرئ چې د MyIR له لارې ستاسو د ریکارډونو تصدیق ممکن سمدستي نه وي، او لاسرسی اوس مهال یوازې د انګلیسي ژبې پورې محدود دی. په ژوندۍ بڼه ټیلیفون مرسته د MyIRmobile سره د مرستې لپاره شتون لري یا د واکسین کولو ریکارډ پوښتنو سره د Department of Health COVID-19 (روغتیا څانګې کوېډ-COVID-19) سره له تلیفون لارې اړیکه ونیسئ833-VAX-HELP یا د بریښنالیک وکړئ waiisrecords@doh.wa.gov .

خوندیتوب او موثریت

ایا زه ولې باید د COVID-19 واکسین ووهم؟

دا د COVID-19 واکسین وهلو لپاره په بشپړ ډول ستاسو انتخاب دی، خو موږ د دې ناروغۍ پای ته رسولو لپاره د امکان تر حده ډیرو خلکو ته اړتیا لرو. دا د COVID-19 وایرس خپریدلو لپارهی سخت دي کله چې په ټولنه کې ډیر خلک – د واکسین کولو یا وروستي انتان له لارې معافیت لري. څومره چې زموږ د واکسین کچه لوړه وي، دومره به زموږ د ناروغۍ کچه ټیټه وي.

د COVID-19 واکسین کولی شي تاسو په ډیرو طریقو کې خوندي کړي:

  • دوی د COVID-19 په مخنیوي کې ښه کار کوي
  • دوی ستاسو د جدي ناروغۍ فرصت خورا راکموي که چیرې تاسو په COVID-19 اخته شئ
  • په بشپړ ډول واکسین کول ستاسو په روغتون کې د بستر کیدو امکانات راکموي او د COVID-19 څخه ستاسو د مړینې خطر ټیټوي
  • واکسین وهل په ټولنه کې د هغه خلکو شمیر ډیروي چې خوندي دي، د ناروغۍ خپریدو لپاره یې سختوي
  • متخصصین د واکسین وړتیا مطالعې ته دوام ورکوي ترڅو خلک نورو ته د وایرس له خپریدو وساتي.

یوځل چې تاسو په بشپړ ډول واکسین شئ، نو د COVID-19 اخته کیده لاهم امکان لري، خو دا د واکسین نه کولو په پرتله خورا کوچنی فرصت دی. په کلینیکي ازموینو کې، هر واکسین د جدي COVID-19 ناروغۍ په مخنیوي کې لږترلږه 85 سلنه موثریت درلود. واکسین هم د ډیرو خلکو د هر ډول COVID-19 علایمو ترلاسه کولو څخه مخنیوی وکړو:

  • Johnson & Johnson (جانسن)، د 74 سلنه
  • Pfizer-BioNTech، د 95 سلنه
  • Moderna، د 94 سلنه

هغه خلک چې واکسین شوي ندي لاهم کولی شي وایرس ونیسي او نورو ته یې خپور کړي. ځینې خلک د طبي دلیلونو لپاره واکسین نشي وهلئ، او دا دوی په ځانګړي توګه COVID-19 ته زیان منونکی پریږدي. که چیرې تاسو واکسین شوي نه یاست، نو تاسو د COVID-19 ډولونه څخه په روغتون کې د بستر کیدو یا مړینې لوړ خطر کې هم یاست.واکسین وهل ستاسو او ستاسو د کورنۍ، ګاونډیانو او د ټولنې په ساتنه کې مرسته کوي.

ایا زه ولې د COVID-19 واکسین ووهم که چیرې ډیری خلک د ناروغۍ درلودو څخه ژوندي پاتې شي؟

مرګ د COVID-19 درلودو یوازینی خطر ندی. ډیر خلک چې په COVID-19 اخته کیږي یوازې معتدل علایمونه لري. په هرصورت، وایرس خورا غیر اټکل کیدونکی دی، او موږ پوهیږو د COVID-19 ډولونه ډیر احتمال لري تاسو په حقیقت کې ناروغ کړي. ځینې خلک ډیر ناروغه کیدای شي یا د COVID-19 څخه مړه شي، حتی ځوانان چې د مزمن روغتیا حالات نلري. نور، چې د “COVID اوږدمهاله کش کوونکی” په نوم پیژندل کیږي ممکن علایم ترلاسه کړي چې د میاشتو لپاره ادامه کوي او د دوی د ژوند کیفیت اغیزه کوي. موږ لاهم د COVID-19 ټولې اوږدمهاله اغیزې نه پیژنو ځکه چې دا یو نوی وایرس دی. د واکسین وهل د وایرس پروړاندې زموږ غوره ساتنه ده. حتی که چیرې تاسو ځوان او صحتمند یاست، نو تاسو باید د COVID-19 واکسین ووهئ.

د COVID-19 ډولونه څه شی دی؟

وایرسونه بدلیږي (بدلون) لکه څنګه چې دوی له یو کس څخه بل کس ته خپریږي. یو 'ډول' د وایرس بدلیدونکی فشار دی. ځینې ډولونه د وخت په تیریدو سره ورکیږي او ځینې یې په ټولنو کې خپریدو ته دوام ورکوي.

د ناروغیو کنټرول او مخنیوي مرکزونه (Centers for Disease Control and Prevention (CDC)) د وایرس ډولونه تشخیصوي چې اندیښنه لري. اوس مهال، ډیر ډولونه اندیښمن دي ځکه چې دا ګړندي او په اسانۍ سره خپریږي، د ډیر COVID-19 انتاناتو لامل کیږي.

ایا د COVID-19 واکسین د ډولونو زيار ايستلو پروړاندې کار کوي؟

د واکسینو ترلاسه کول د وایروس د انتقال په کمولو کې او د بیلا بیلو فشارنو د لیږد په کمولو کې مرسته کوي. دا همداراز ستاسو سره د بستر کیدو او د بیلابیلو ډولونو وایروس له امله د مړینې په خوندې کولو کې مرسته کوي.

ځینې واکسین شوي خلک ممکن لاهم د ډول زیار ایستنې سره اخته شي، خو څیړنې ښایې چې دوی معتدله نښې تجربه کوي. که چیرېتاسو یو واکسین وهئ چې دوه دوزونو ته اړتیا لري، نو دا مهمه ده چې دواړه ډوزونه ووهئ نو تاسو د ډولونو پروړاندې تر ټولو زیات محافظت لرئ.

واکسین وهل ستاسو، ستاسو د عزیزانو او خپلې ټولنې د ساتنې غوره لار ده. د واکسین لوړ پوښښ به د وایرس خپریدل راکم کړي او د نوي وایرس ډولونو راڅرګندیدو څخه مخنیوي کې به مرسته وکړي.

ایا موږ څنګه پوهیږو چې واکسینونه خوندي دي؟

ساینس پوهان د COVID-19 واکسینونو رامینځته کولو کې د مرستې لپاره د واکسین ساینس څیړنې یوه لسیزه کاروي. څرنګه چې موږ په وبا کې یاست، نو د نوي واکسین رامینځته کول د نورمال څخه ګړندي پرمخ ځي. هیڅ ګامونه نه پریښودل کیږي، خو ځینې ګامونه په ورته وخت کې راپیښیږي، لکه په کار اچونه، آزموینې، او تولیدونه.

د واکسین هر کاندید د ډیرو کلینیکي ازموینو څخه تیریږي. لومړی داوطلبانه یوې کوچنۍ ډلې سره، بیا څو سوه داوطلبانه، بیا زرګونه. د کلینیکي ازموینو وروسته، طبي متخصصین پایلې او کوم اړخیزه اغیزو بیاکتنه کوي. که چیرې واکسین کار کوي او خوندي وي، نو دا خلکو ته د تحویل لپاره تصویب کیږي.

د Johnson & Johnson سره څه روان دي؟

د دسمبر 2021 پورې، د Washington State Department of Health(DOH)) (د واشنګټن ایالت روغتیا ریاست( د Johnson & Johnson (J&J) یو ځل واکسینو پر ځای د mRNA COVID-19 د (Pfizer-BioNTech یا Moderna) واکسینو ترلاسه کولو سپارښتنه کوي.

دا تازه معلومات د Centers for Disease Control and Prevention (د ناروغيو کنټرول او مخنيوي مرکزونو) لارښوونې تعقیبوي وروسته له دې چې د J&J سره واکسین کولو وروسته د دوه نادرو شرایطو په اړه نوي معلومات وړاندې شول.

Thrombosis and thrombocytopenia syndrome (TTS)

  • (ترومبوسيس او ترومبوسایتوپينيا سنډروم): TTS (ټي ټي ایس) نادره مګر جدې دې، حالت کې د وینې لوټي او د ټیټ وینې پلیټلیټ شمیر شامل دې په یو شمیر هغه خلکو کې لیدل کیږي چې J&J ترلاسه کوي که څه هم خطر نادر دی. په متحده ایالاتو کې تقریبا په 14 میلونه ‌ډوزه کې د TTS 54 پیښې لیدل شوي.

Guillain Barré Syndrome GBS(ګويلين بير سنډروم):

  • GBS یوه ډول عصبې ناروغي ده، په کوم چې د بدن معافیت سیستم عصبې حجرې وبيحاړوي کوي، چې د عضلاتو د کمزورې کیدو سبب کیږي، په ځینو وختونو کې د فلج لامل کیږي. د GBS خطر هم نادر دی. د جولای 2021 بورې، د J&J سره د واکسین کولو وروسته د GBS د 100 لومړني راپورونه شتون لري، د نږدې 12.5 ملیون دوزونو څخه چې اداره شوي.

دغه حالات یوازې د J&J COVID-19 واکسین سره تړاو لري، د Pfizer یا Moderna واکسینو سره نه لري. DOH هغه خلکو ته چې اوس مهال د COVID-19 واکسینو په لټه کې دي د Moderna او Pfizer واکسینو سپارښتنه کوي. که څه هم که چیرې تاسو د نورو واکسینو وړ نه یاست یا یي د ترلاسه کولو اراده نه لرئ د J&J واکسین لا هم شتون لري. لطفاً د خپلو انتخابونو په اړه د روغتیا وړاندې کوونکي سره خبرې وکړئ.

که چیرې تاسو په تیرو درې اونیو کې د J&J د COVID-19 واکسین ترلاسه کړئ او پلان لرئ ترڅو J&J د COVID-19 واکسین ترلاسه کړئ، د TTS له امله د رامنځته کیدونکو د وینې د ټوټې کیدو ډول خبرداری نښې وپیژنئ. پدې کې شدید سر درد، د نس درد، د پښو درد، او/یا ساه بندې، شامل دي. که چیرې تاسو هر یو له دې نښو څخه تجربه کوئ، لطفاُ ژر د طبې مرسته غوښتنه وکړئ.

دا عادي خبره ده چې د COVID-19 واکسین ترلاسه کولو وروسته په لومړۍ اونۍ کې د تبې، سر درد، ستړیا او د ګډو/عضلو درد په شمول د معتدل او متوسط نښې شتون ولري. دا ډول اغیزې معمولا د واکسینو ترلاسه کولو درې ورځي ورسته پیلیږي، او څو ورځي دوام کوي.

ایا دا څه معنا لري کله چې واکسین د FDA تصویب ولري؟

د بشپړ تصویب لپاره، FDA د عاجل کارونې واک ورکولو په پرتله د اوږدې مودې لپاره د ډاټا بیاکتنه کوي. واکسین ته د بشپړ تصویب ورکولو لپاره، ډاټا باید د واکسین تولید کې د لوړې کچې خوندیتوب، موثریت او کیفیت کنټرول وښایې.

د عاجل کارونې اختیار (EUA) FDA ته اجازه ورکوي چې د عاجل حالت په جریان کې د بشپړ جواز لرلو څخه مخکې یو محصول چمتو کړي. د EUA موخه او د دې ډاډمن کول دي چې خلک د ډاټا اوږدمهاله تحلیل دمخه د ژوند ژغورونکي واکسین ترلاسه کولی شي په هرصورت، EUA لاهم د کلینیکي ډاټا خورا ژورې بیاکتنې ته — یوازې د لنډې مودې په جریان کې اړتیا لري. د FDA لخوا ورکړل شوی هر EUA د Scientific Safety ReviewWorkgroup لخوا د لویدیځ ایالتونو تړون Western States Pact د برخې په توګه بیا ارزول کیږي (یوازې انګلیسي).

یا د Western States Pact څه شی دی؟

په اکتوبر 2020 کې، واشنګټن د اوریګون، نیواډا، کولوراډو او کالیفورنیا سره یوځای شو ترڅو د لویدیځ ایالتونو ساینسي خوندیتوب بیاکتنې کاري ګروپ (لویدیځ ایالتونږ تړون) رامینځته کړي ترڅو د COVID-19 واکسینونو خوندیتوب او موثریت بیاکتنه وکړي وروسته له هغه چې دوی ته د FDA لخوا واک ورکړل شوي. دا کاري ډله د واکسین خوندیتوب په شاوخوا کې د متخصص بیاکتنې بل پرت چمتو کوي.

په پینل کې د ټولو غړو هیوادونو لخوا ټاکل شوي متخصصین، او په ملي کچه پیژندل شوي ساینس پوهان شامل دي چې په واکسین کولو او عامې روغتیا کې تخصص لري. کله چې FDA د عاجل کارونې لپاره واکسین مجاز کوي، پینل په عامه توګه د موجود ټول معلوماتو په ورته وخت کې د فدرالي بیاکتنو سره بیاکتنه کوي، او یو راپور وړاندې کوي. دا پروسه د دریو واکسینونو لپاره ترسره شوې چې موږ یې دا مهال په واشنګټن ایالت کې شتون لرو، او د ټولو COVID-19 واکسینونو لپاره به پیښ شي چې په راتلونکي کې د عاجل کارونې واکمنتیا (Emergency Use Authorization(EUA)) ورکول کیږي. د Western States Scientific Safety Review Workgroup موندنې ولولئ:

ایا زما په بدن کې به د COVID-19 واکسین څنګه کار وکړي؟

دا ویډیو پدې اړه وګورئ چې واکسین ستاسو په بدن (انګلیسي) کې څنګه کار کوي.

د MRNA واکسین (Pfizer او Moderna COVID-19 واکسین)

دوه موجود واکسینونه د میسینجر RNA (mRNA)واکسین په نوم یادیږي.

د MRNA واکسینونه ستاسو حجرو ته ښوونه کوي چې د کوروناوایرس سپیک پروټین بې ضرره ټوټه جوړه کړي. ستاسو د معافیت سیسټم ګوري چې پروټین تړاو نلري، او ستاسو بدن د انټي باډونو تولید پیل کوي. دا انټي باډونه په یاد لري چې څنګه د COVID-19 سره مبارزه وکړئ که چیرې تاسو په راتلونکي کې په ناروغۍ اخته یاست. کله چې تاسو واکسین شي، تاسو د ناروغۍ ترلاسه کولو پرته COVID-19 ته معافیت رامینځته کوئ. یوځل چې دا خپله دنده سرته ورسوي، mRNA په ګړندی توګه ماتیږي او بدن یې په څو ورځو کې پاکوي.

د وایرسي ویکتور واکسین (Johnson & Johnson COVID-19 واکسین)

د COVID-19 واکسینونو څخه یو ته د وایرسي ویکتور واکسین ویل کیږي.

د ویکتور واکسین د وایرس ضعیف نسخې سره جوړیږي (د هغه وایروس څخه مختلف وایروس چې د COVID-19 لامل کیږي). دا واکسینونه ستاسو حجرو ته ښوونه کوي چې د کورونا وایرس سپیک پروټین بې ضرره ټوټه جوړه کړي. ستاسو د معافیت سیسټم دا ګوري چې پروټین تړاو نلري، او د انټي باډونو جوړولو ته پیل کوي. ستاسو بدن زده کوي چې ستاسو د ناروغ کیدو پرته څنګه د COVID-19 سره د راتلونکي انتان پروړاندې ستاسو ساتنه وکړي.

د ویکتور واکسین چې موږ یې لرو یو دوز دی. دا عموماً د ډوز څخه شاوخوا دوه اونۍ وخت نیسي ترڅو تر ټولو زیات محافظت ترلاسه کړي.

ځینې وختونه واکسین وهل د لږې تبې یا د یخ په څیر علایمو لامل کیدی شي، خو دا زیان نلري.

د نورو معلوماتو لپاره، دا سرچینې وګورئ: د COVID-19 واکسینونو سنیپ شاټ او د COVID-19 واکسینونه:ایا په څه وپوهیږئ.

کله چې په ټولنه کې کافي خلک کولی شي د کورونا وایرس سره مبارزه وکړي، نو دوی دی چیرته هم نه ځي. دا پدې معنا ده چې موږ کولی شو ژر خپریدل ودروو او د دې ناروغۍ پای ته رسیدو ته یو څه نږدې شو.

ایا د COVID-19 واکسین څنګه جوړیږي؟

دا لنډه ویډیو تشریح کوي چې د COVID واکسین څنګه جوړیږي (انګلیسي).

ایا د mRNA واکسین څه شی دی؟

د میسینجر RNA یا mRNA واکسین یو نوی ډول واکسین دی. د MRNA واکسین ستاسو حجرو ته ښوونه کوي چې څنګه د “سپیک پروټین“ بې ضرره ټوټه جوړه کړي. سپیک پروټین هغه څه دي چې تاسو یې د کورونا وایرس په سطح کې ګورئ. ستاسو د معافیت سیسټم ګوري چې پروټین دلته تړاو نلري او ستاسو بدن به د معافیت غبرګون رامینځته کولو پیل وکړي او انټي باډونه رامینځته کړي. دا د هغه څه سره ورته دی چې پیښیږي کله چې موږ "په طبیعي ډول" د COVID-19 په انتان اخته کیږو. یوځل چې دا خپله دنده سرته ورسوي، mRNA په ګړندی توګه ماتیږي او بدن یې په څو ورځو کې پاکوي.

که څه هم موږ په تیر وخت کې د نورو ډوله طبي او وترنري پاملرنې لپاره mRNA کارولی، د دې میتود په کارولو سره د واکسینونو رامینځته کول په ساینس کې لوی پرمختګ دی او ممکن پدې معنا وي چې راتلونکي واکسین په اسانۍ سره رامینځته کیدی شي.

تاسو ممکن پدې اړه نور ولولۍ چې د mRNA واکسین د CDC په ویب پاڼه کې څنګه کار کوي.

ایا د وایرسي ویکتور واکسین څه شی دی؟

دا ډول واکسین د مختلف وایرس ("ویکتور") ضعیف نسخه کاروي چې ستاسو حجرو ته لارښوونې ورکوي. ویکټر یوې حجرې ته ننوځي او د حجري ماشین کاروي ترڅو د COVID-19 سپیک پروټین بې ضرره ټوټه رامینځته کړي. حجره د هغې په سطح کې سپیک پروټین ښایي، او ستاسو د معافیت سیسټم ګوري چې دا دلته تړاو نلري. ستاسو د معافیت سیسټم به د انټي باډونو جوړول پیل کړي او د معافیت نوری حجرې به فعال کړي ترڅو د هغه څه سره مبارزه وکړي چې فکر کوي دا انتان دی. ستاسو بدن زده کوي چې ستاسو د ناروغ کیدو پرته څنګه د COVID-19 سره د راتلونکي انتان پروړاندې ستاسو ساتنه وکړي.

ایا په واکسین کې کوم اجزا شتون لري؟

د COVID-19 واکسینونو اجزا د واکسینونو لپاره خورا ځانګړي دي. پدې کې د mRNA یا د ترمیم شوي اډینو وایرس فعاله اجزا سره نور اجزاووي لکه غوړ، مالګې او شکرو شامل دي چې فعال اجزا خوندي ساتي، دا په بدن کې ښه کار کولو کې مرسته کوي، او د ذخیره کولو او ترانسپورت پرمهال واکسین خوندي ساتي.

Moderna،Pfizer او Johnson او Johnson واکسینونه انسان حجرې (د جنین حجرو په ګډون)، د COVID-19 وایرس، لاټېکس، ساتندوى مواد، یا د حیواناتو لخوا محصولات په شمول د خوګ یا خنزیر محصولات یا جیلاتین نه لري. واکسینونه په هګیو کې نه کرل کیږي او د هګیو هیڅ محصول نلري.

دا وګورئ پوښتنه او ځواب؛د فلاډالفیا د ماشومانو روغتون څخه ویب پاڼه د اجزاوو په اړه د نورو معلوماتو لپاره (انګلیسي) تاسو په Pfizer،Modernaاو، Johnson & Johnson (انګلیسي) حقیقت پاڼې کې د اجزاو بشپړ لیست هم ومومئ.

ایا د Johnson & Johnson واکسین د جنین نسج لري؟

د Johnson & Johnson COVID-19 واکسین د نورو ډیر, واکسینونو په څیر د ورته ټیکنالوژۍ په کارولو سره رامینځته شوی. پدې کې جنیني یا د جنین حجرې شاملې ندي. د واکسین یوه برخه د حجرو په لابراتوار کې رامنځته شوي کاپي څخه جوړ شوي چې په اصل کې د اختیاري سقط څخه رامینځته شوي چې 35 کاله دمخه پیښ شوي. له هغه وخت راهیسې، د دې واکسینونو لپاره د حجرو کرښي په لابراتوار کې ساتل شوي او د دې واکسینونو جوړولو لپاره د جنین حجرو نورې سرچینې نه کارول کیږي. دا ممکن د ځینې خلکو لپاره نوي معلومات وي. په هرصورت، د چکن پوکس، روبیلا او هیپاټایټس A لپاره واکسین په ورته ډول جوړ شوي.

ایا د COVID-19 واکسین د شنډتوب لامل کیږي؟

هیڅ ساینسي شواهد شتون نلري چې واکسینونه د شنډتوب یا ناتواني لامل کیږي. کله چې واکسین ستاسو بدن ته ننوځي، دا ستاسو د معافیت سیسټم سره کار کوي ترڅو د کورونا وایرس سره مبارزې لپاره انټي باډونه رامینځته کړي. دا پروسه ستاسو د تناسلي ارګانونو سره مداخله نه کوي.

د Centers for Disease Control and Prevention (CDC)،American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) (انګلیسي)، او Society for Maternal-FetalMedicine(SMFM)(انګلیسي) د هغو خلکو لپاره د COVID-19 واکسین وړاندیز وکړئ څوک چې امیندواره وي، شیدې ورکوي، یا د امیندوارۍ پلان لري. ډیر خلک چې د COVID-19 پروړاندې واکسین شوي دي له هغه وخت راهیسې امیندواره شوې یا صحي ماشومانو ته یې زیږون ورکړی.

اوس مهال هیڅ شواهد نه ښایې چې کوم واکسینونه، پشمول د COVID-19 واکسینونه، د نارینه حاصل خېزي ستونزې لامل کیږي. د 45 صحتمند نارینه وو وروستي کوچنۍ مطالعه (انګلیسي) چا چې د mRNA COVID-19 واکسین وهلي (د بیلګې په توګه، Pfizer-BioNTech یا Moderna) د واکسین وهلو دمخه او وروسته یې د سپرم ځانګړتیاو لکه مقدار او حرکت ته کتلي. څیړونکو د واکسین وهلو وروسته پدې سپرم ځانګړتیاو کې کوم مهم بدلون ندی موندلی.

د ناروغۍ څخه تبه په صحي نارینه وو کې د سپرم تولید کې لنډ مهاله کمښت سره تړاو لري. که څه هم تبه د
COVID-19 واکسین لنډمهاله اړخیزه اغیزه کیدی شي، اوسني شواهد شتون نلري چې د COVID-واکسین وروسته تبه د سپرم تولید اغیزه کوي.

د CDCمعلومات د COVID-19 واکسینونو په اړه د هغه خلکو لپاره وګورئ څوک چې غواړي د زیاتو (انګلیسي) معلوماتو لپاره ماشوم ولري. تاسو کولی شئ د واکسینونو په اړه حقایقو لپارهد CDC COVID-19 واکسینونو ویب پاڼه (انګلیسي) هم وګورئ.

ایا د واکسین وهلو وروسته کوم ډول علایم عادي دي؟

Pfizer/Comirnaty، Moderna/Spikevax،او Johnson & JohnsonJanssen COVID-19 واکسینونه

د نورو عادي واکسینونو په څیر، خورا عام اړخیزې اغیزې د لاس درد، ستړیا، سر درد، او د غړو درد دی.

دا علایم هغه نښې دي چې واکسین کار کوي. د Pfizer او Moderna ازموینو کې، دا اړخیزې اغیزې اکثراً د واکسین وهلو دوه ورځو دننه کې پیښیږي، او شاوخوا یوه ورځ دوام کوي. اړخیزې اغیزې د لومړي دوز په پرتله د دوهم دوز وروسته ډیرې عامې وې. د Johnson & Johnson کلینیکي ازموینو کې، اړخیزې اغیزې په اوسط ډول له یو څخه تر دوه ورځو دوام کوي.

د ټولو دریو واکسینونو لپاره، د 55 کالو څخه ډیر خلک د ځوانو خلکو په پرتله د اړخیزو اغیزو راپور ورکولو لږ احتمال لري.

کلینیکي ازموینو وموندله چې تقریباً:

Pfizer/Comirnaty

  • اتیا سلنه خلکو د ستنې ساحه کې د درد راپور ورکړی
  • پنځوس سلنه خلکو د ستړیا او سر درد راپور ورکړی
  • دېرش سلنه خلکو د عضلاتو درد راپور ورکړی

Moderna/Spikevax

  • نوي سلنه خلکو د ستنې ساحه کې د درد راپور ورکړی
  • اویا سلنه خلکو د ستړیا او سر درد راپور ورکړی
  • شپیته سلنه خلکو د عضلاتو درد راپور ورکړی

Johnson & Johnson

  • شپیته سلنه خلکو د ستنې ساحه کې د درد راپور ورکړی
  • پنځه څلویښت سلنه خلکو د ستړیا او سر درد راپور ورکړی
  • څلویښت سلنه خلکو د عضلاتو درد راپور ورکړی

تاسو ممکن آنلاین یا په ټولنیزو رسنیو کې د ناسم اړخیزو اغیزو په اړه ځینې اوازې وګورئ. ډاډمن کړئ هرکله چې تاسو د اړخیزه اغیزو په اړه ادعا ګورئ نو چې تاسو د دې ادعا سرچینه وګورئ.

څه پیښیږي که چیرې زه د COVID-19 واکسین وهلو وروسته ناروغه شم؟

د نورو عادي واکسینونو په څیر، د COVID-19 واکسین معمولاً د اړخیزه اغیزو سره راځي، لکه د لاس درد، تبه، سر درد، یا د واکسین وهلو وروسته ستړیا. دا هغه نښې دي چې واکسین کار کوي.

که چیرې تاسو د واکسین وهلو وروسته علایم ولرئ، نو تاسو شاید حیران واوسئ چې ایا دا کار کول خوندي دي یا په خوندي ډول خپلو دندو ته ځئ. کارګمارونکي شاید حیران واوسي که چیرې دا د کارمند غړي لپاره د شخصي کار ته راستنیدلو لپاره خوندي وي. دا د واکسین لړۍ بشپړولو وروسته شاوخوا 2 اونۍ وخت نیسي (د Pfizer یا Moderna واکسن 2 ډوزه یا د Johnson & Johnson واکسن 1 ډوز) مخکې لدې چې تاسو په بشپړ ډول خوندي واوسئ نو تاسو کولی شئ لاهم د COVID-19 سره راشئ که چیرې تاسو لدې څخه مخکې افشا شوي یاست. دا هم مهم دي چې په یاد ولرئ چې د هر کس معافیت سیسټم یو څه مختلف کار کوي او واکسین به په 2,500 خلکو کې نږدې 1 لپاره کار ونکړي چې واکسین شوې وي.

دا چارټ (PDF) تاسو سره په پوهیدو کې مرسته کوي که چیرې تاسو واکسین ته عکس العمل ښکاره کوئ یا که چیرې تاسو ممکن د COVID-19 لپاره ازموینې ته اړتیا ولرئ او جلا شي. که تاسو په مینځنۍ کټګورۍ کې علایم ولرئ، تاسو ممکن د طبي پاملرنې غوښتنه وکړئ یا انتظار وباسئ او وګورئ. که ستاسو علایم په یوه یا دوه ورځو کې ورکیږي، نو دا ممکن د واکسین عکس العمل وي. که چیرې دوی دوام وکړي یا تاسو داسې احساس کوئ چې تاسو باید وکړئ، نو طبي مشوره وغواړئ. که چیرې امکان شتون ولري چې تاسو COVID-19 لرئ یا افشا شوي یاست، نو لطفاً د احتیاط په توګه له نورو څخه لرې واوسئ. که چیرې تاسو د COVID-19 واکسین وهلو وروسته طبي عاجل حالت تجربه کوئ، نو سمدستي 1-1-9 ته زنګ ووهئ.

که چیرې تاسو د واکسین ترلاسه کولو وروسته ناروغه شئ، نو تاسو باید د واکسین منفي پیښې راپور ورکولو سیسټم
(Vaccine Adverse Event Reporting System(VAERS))ته د منفي پیښې راپور ورکړئ. یوه “منفي پیښه” هره روغتیا ستونزه یا اړخیزه اغیزه ده چې د واکسین کولو وروسته پیښیږي. د VAERS په اړه د نورو معلوماتو لپاره، وګورئ "VAERS څه شی دی؟" لاندي

څه شی دی؟

VAERS د خبرتیا یو لومړنی سیسټم دی چې د ناروغیو کنټرول او مخنیوي مرکزونو (CDC) او د خواړو او درملو اداره (FDA) لخوا رهبري کیږي. VAERS کولی شي د هغه ستونزو په کشف کولو کې مرسته وکړي چې ممکن د واکسین سره تړاو ولري.

هرڅوک (د روغتیا پاملرنې چمتو کونکی، ناروغ، پاملرنې کونکی) کولی شي VAERSته د احتمالي منفي عکس العملونو راپور ورکړي.

په سیسټم کې محدودیتونه شتون لري. د VAERS راپور پدې معنا ندي چې واکسین د عکس العمل یا د پایلې لامل شوې. دا یوازې پدې معنا دي چې واکسین وهل لومړی پیښ شوی.

VAERS د ساینس پوهانو سره مرسته کوي ترڅو رجحانات یا دلیلونه په ګوته کړي چې دوی باید یوه احتمالي ستونزه وڅیړي. دا د واکسین کولو تائید شوي پایلو لیست ندی.

کله چې تاسو VAERS ته راپور کوئ، تاسو د CDC او FDA سره مرسته کوئ چې د احتمالي روغتیا اندیښنې وپیژنئ او ډاډمن کړئ چې واکسینونه خوندي دي. که چیرې کومه ستونزه راپورته شي دوی به اقدام وکړي او د احتمالي مسلو په اړه به د روغتیا پاملرنې چمتو کونکو ته خبر ورکړي.

ایا زه کولی شم د COVID-19 واکسین ووهم که چیرې زه COVID-19 درلود؟

هو، د معافیت تمریناتو مشورتي کمیټه (Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP)) هرچا ته وړاندیز کوي څوک چې COVID-19 لري واکسین ووهئ.

ډاټا ښایې چې ستاسو د اخته کیدو ورسته په 90 ورځو کې د COVID-19 سره بیا اخته کیده غیر معمولي دي، نو تاسو ممکن یو څه محافظت ولرئ (د طبیعي معافیت په نوم یادیږي). په هرصورت، موږ نه پوهیږو طبیعي معافیت به څومره وخت دوام وکړي.

هغه خلک چې دا مهالCOVID-19 لري باید د واکسین وهلو انتظار وکړي ترڅو چې دوی ښه احساس نه کوي او د دوی د جلاوالي موده پای ته ونه ورسیږي.

هغه خلک چې پدې وروستیو کې د COVID-19 سره مخ شوي باید د قرنطین دورې وروسته د واکسین وهلو ته هم انتظار وکړي، که چیرې دوی کولی شي په خوندي ډول له نورو خلکو څخه لیرې قرنطین شي. که چیرې لوړ خطر شتون ولري دوی کولی شي نور په ناروغۍ اخته کړي، نو دوی ممکن د دوی قرنطین دورې پرمهال واکسین شي ترڅو د ناروغۍ خپریدو مخه ونیسي.

د جلاوالی او قرنطین ځانګړي لارښود اسنادو لپاره، لطفاً زموږ د COVID-19 سرچینو او وړاندیزونو ویب پاڼې قرنطین او جلاوالی ټب څخه لیدنه وکړئ (یوازې انګلیسي).

ایا زه کولی شم د COVID-19 واکسین ووهم که چیرې ما په تیر وخت کې د واکسین په اړه حساسیت عکس العمل درلود؟

واکسین باید هغه خلکو ته ورنکړل شي چې د شدید حساسیت عکس العمل پیژندل شوی مخېنه ولري، لکه انفیلیکسس، د یو mRNA یا وایرسي ویکتور واکسین پخوانۍ دوز ته، یا د Pfizer-BioNTech/Comirnaty،Moderna/Spikevax، یا د  Johnson & Johnson–JanssenCOVID-19 (انګلیسي)واکسینو هر اجزاو ته.

هغه خلک چې نورو واکسینونو یا د پېچکاري وړ درملنې پروړاندې د سخت حساسیت عکس العمل لري ممکن لاهم د دې واکسین وهلو وړ دي. په هرصورت، وړاندیز کونکي باید د خطر ارزونه وکړي او د احتمالي خطرونو په اړه دوی ته مشوره ورکړي. که چیرې ناروغ د واکسین وهلو پریکړه وکړي، چمتو کونکی باید د 30 دقیقو لپاره د دوی څارنه وکړي ترڅو د سمدستي عکس العملونو نظارت وکړي.

Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) وړاندیز کوي چې چمتو کونکي د واکسین وهلو وروسته لږترلږه د 15 دقیقو لپاره نور ټول ناروغان وڅاري ترڅو د حساسیت عکس العمل نظارت وکړي. د نورو معلوماتو لپاره د mRNA واکسینونو لپاره د ACIP لنډمهاله کلینیکي ملاحظات وګورئ (انګلیسي).

ایا د COVID-19 واکسین اړین دی؟

دا به ستاسو انتخاب وي چې ایا د COVID-19 لپاره واکسین ووهئ که نه، خو ځینې کارګمارونکي، پوهنځي او پوهنتونونه دې ته اړتیا لري.

واشنګټن اوس مهال د COVID-19 واکسین ته د لاندې ذکر شوي لپاره اړتیا لري:

دا کارمندان اړمن دي چې د اکتوبر 18، 2021 پورې د COVID-19 پروړاندې بشپړ واکسین ووهئ (لږترلږه دوه اونۍ د واکسین لړۍ پای ته رسولو وروسته). اړتیاو کې قرارداديان، داوطلبان، او کوم بل پوستونه شامل دي چې پدې ترتیباتو کې کار کوي.

که چیرې تاسو پدې ګروپونو کې په یو کې یاست یا ستاسو کار ګومارونکی یا ښوونځی د COVID-19 واکسین ته اړتیا لري، نو د خپل بشري سرچینو څانګې، کار ګمارونکي یا ښوونځي سره وغږیږئ ترڅو ومومئ چې څه وکړئ. د روغتیا ریاست د کار ګمارونکي یا پوهنځی/پوهنتون پالیسي کې دخیل نه دی.

واکسین به ستاسو او ستاسو شاوخوا نورو سره په COVID-19 اخته کیدو څخه ساتنه کې مرسته وکړي، او موږ تاسو هڅوو چې د ګټو په اړه د خپل ډاکټر یا کلینیک سره خبرې وکړئ.

ایا زما ماشوم د K-12 ښوونځي یا د ماشوم پاملرنې ته د تلو لپاره د COVID-19 واکسین وهلو ته اړتیا لري؟

نه، واشنګټن دا مهال د ماشومانو K-12 ښوونځي یا د ماشوم پاملرنې کې د ګډون لپاره د COVID-19 واکسین ته اړتیا نلري. د اوسني اړتیاو په اړه د نورو معلوماتو لپاره زموږ د واکسین وهلو پاڼه (انګلیسي) وګورئ.

که چیرې ستاسو ماشوم د COVID-19 پروړاندې واکسین شوی نه وي، نو تاسو د معافیت سند ترلاسه کولو اړتیا نلرئ ځکه چې واکسین ته اړتیا نشته. د واشنګټن ایالت د روغتیا بورډ (Washington State Board of Health) ټاکي چې کوم واکسینونه د ښوونځیو او ماشومانو پاملرنې لپاره اړین دي.

ایا د K-12 کارمندانو لپاره د COVID-19 واکسین اړتیا څه ده؟

د اګست په 18، 2021 کې، والي Inslee یوه لارښود اعلان کړ چې د عامه او شخصي K-12ښوونځي ټولو کارمندانو ته د COVID-19 پروړاندې د بشپړ واکسین وهلو اړتیا لري، یا د اکتوبر 18، 2021 پورې مذهبي یا طبي معافیت ترلاسه کړي.

امر په ټولو تعلیمي ترتیباتو کې کارکونکو باندې پلي کیږي، پشمول د:

  • کارمندان او قرارداديان چې د شخصي K-12 ښوونځیو، عامه K-12 ښوونځي ولسوالیو، چارټر ښوونځیو، او تعلیمي خدماتو ولسوالیو لپاره کار کوي (امر د دولت-قبایلي تعلیم کمپیکټ ښوونځیو یا زده کونکو باندې نه پلي کیږي)،
  • د ماشوم پاملرنې او د ابتدایي زده کړې چمتو کونکي څوک چې د ډیرو کورنیو ماشومانو ته خدمت کوي، او
  • په عالي ښوونې او روزنې کې کارمندانو.

د نورو معلوماتو لپاره، د K-12 ښوونځي کارمندانو لپاره د COVID-19 واکسین اړتیا وګورئ: ډیر ځلې پوښتل شوي پوښتنې (PDF) (انګلیسي) (د عامه لارښوونو د سرمامور دفتر).

ایا زه څنګه کولی شم د واکسین اړتیاو څخه معافیت ترلاسه کړم؟

که چیرې ستاسو کار ګومارونکی یا پوهنځی/پوهنتون د COVID-19 واکسین ته اړتیا لري، یا تاسو د دولت له لارې د واکسین وهلو ته اړمن یاست. د Jay Inslee'sد اګست 9 اعلان (انګلیسي) یا د اګست 18 اعلان (انګلیسي)، تاسو باید د خپل کارګومارونکی یا پوهنځی/پوهنتون سره اړیکه ونیسئ ترڅو ومومئ چې دوی څنګه د واکسین وهلو ثبوت راټولوي، که چیرې دوی د نه کولو پالیسي ولري، او تاسو د نه کولو لپاره څه ترسره کولو ته اړتیا لرئ. د روغتیا ریاست د کار ګمارونکي یا پوهنځی/پوهنتون پالیسي کې دخیل نه دی.

تاسو د COVID-19 واکسین لپاره د روغتیا ریاست (Department of Health (DOH)) څخه د معافیت فورمه ترلاسه کولو اړتیا نلرئ. DOH د COVID-19 واکسین لپاره د معافیت فورمه نلري. د واشنګټن ایالت د معافیت سند (Certificate of Exemption (COE)) یوازې د والدینو/ساتونکو لپاره دی څوک چې غواړي خپل ماشوم د K-12 ښوونځیو، مخکښو ښوونځیو، یا ماشومانو پاملرنې کې ماشومانو ته اړین واکسین څخه معاف کړي. اوس مهال، واشنګټن د ماشومانو لپاره د ښوونځي یا د ماشوم پاملرنې کې ګډون لپاره د COVID-19 واکسین ته اړتیا نلري، نو دا په COE کې شامل ندی.

ښوونځی او د ماشوم پاملرنه

ایا د ۱۸ کاله عمر لرونکي خلک واکسین کولی شي؟

هو. هغه ځوانان چې عمرونه یې 5 او تر هغه پورته وي کولی شي Pfizer-BioNTech واکسین ترلاسه کړي. هغه ځوانان چې عمرونه یې له 12 څخه تر 17 کلونو پورې وي ممکن د واکسین وهلو لپاره د والدین یا سرپرست څخه (یوازې انګلیسي) رضایت ته اړتیا ولري، ترهغه چې دوی په قانوني توګه خلاص شوي نه وي. د نورو معلوماتو لپاره زموږ د وېپ پانې څخه لیدنه وکړئ د Vaccinating Youth(ځوانانو واکسین کول)

د والدین رضایت یا قانوني خلاصون ثبوت ښودلو لپاره د دوی غوښتنو په اړه د واکسین کلینیک سره چیک کړئ.

ایا ایالت به د K-12 ښوونځي ته د ننوتلو لپاره د COVID-19 واکسین ته اړتیا ولري؟

د State Board of Health (روغتیا ریاست بورډ)، نه د Department of Health واک لري چې د K-12 (لومړي ټولګي څخه ۱۲) ښوونځیو کې د ماشومانو لپاره د واکسین کولو اړتیاوې رامینځته کړي (Revised Code of Washington (RCW، د واشنګن تازه شوي کوډ) 28A.210.140).

بورډ له روغتیا وزارت سره همغږي کوي چې د Technical Advisory Group (TAG، تخنیکي مشورې یوه ډله) راټوله کړي چې ایا د COVID-19 واکسین باید د بورډ د ځانګړنې پر وړاندې وګڼل شي که نه او په دې اړه یوه لارښوونه جوړه شي چې ایا دا په ښوونځي کې د داخلېدو لپاره دولت د اړتیا وړ مقاومت ته ور زیات شي که نه. بورډ له روغتیا وزارت سره همغږي کوي چې د technical advisory group (TAG، تخنیکي مشورې یوه ډله) راټوله کړي چې ایا د COVID-19 واکسین باید د بورډ د ځانګړنې پر وړاندې وګڼل شي که نه او په دې اړه یوه لارښوونه جوړه شي چې ایا دا په ښوونځي کې د داخلېدو لپاره دولت د اړتیا وړ مقاومت ته ور زیات شي که نه. بورډ پلان لري چې د جنوري 2022 په عامه غونډه کې د مشورتي ډلې پرمختګ په اړه یو لنډ معلومات ورکړي.

ایا زما ماشوم کولی شي نور واکسین ووهئ پداسې حال کې چې دوی د خپل COVID-19 واکسین وهئ؟

خلک اوس کولی شي د نورو واکسینونو په 14 ورځو کې د COVID-19 واکسین ووهي، پشمول په ورته ورځ.

ایا د COVID-19 وبا په پام کې نیولو سره به د 2021-2022 تعلیمي کال لپاره د ښوونځي واکسینو اړتیاو کې کوم نرمي شتون ولري؟

د روغتیا ریاست بورډ ټاکي که چیرې د ښوونځي واکسین اړتیاو کې کوم بدلون شتون ولري. پدې مرحله کې، د ښوونځي واکسین اړتیاوې به ورته پاتې وي. ماشومان به د ښوونځي لومړۍ ورځ کې د ګډون دمخه د واکسین اړتیاوې پوره کولو ته اړتیا ولري.

د واکسین وروسته ژوند

ایا په پوره توګه واکسین شوي څه معنی لري؟

تاسو د خپل دوهم ډوز وهلو دوه اونۍ روسته د COVID-19 لپاره په بشپړ ډول واکسین شوي ګڼل کیږئ که چیرې تاسو ته دوه ډوزه (Pfizer-BioNTech یا Moderna) وهل وي، یا د یو دوز واکسین وهلو دوه اونۍ وروسته
(Johnson او Johnson (J&J)/جانسین).

ایا زه اوس څه وکړم چې زه په بشپړ ډول واکسین شم؟

یوځل چې تاسو په بشپړ ډول واکسین شئ، نو تاسو:

د نورو معلوماتو لپاره،دا ویډیو وګورئ: د COVID-19 واکسین وهلو وروسته ته څه تمه وکړئ (یوازې انګلیسي).

ایا که چیرې زه په پوره توګه د COVID-19 لپاره واکسین شوی یم، ایا زه لاهم نور احتیاطي تدابیر نیسلو ته اړتیا لرم؟

هو. که چیرې تاسو په بشپړه توګه واکسین شوي یاست، تاسو باید په عامه ځایونو او په کور دننه ماسک واغوندئ. د COVID-19 واکسین به په غوره توګه کار ترسره کړي مګر %100 مؤثره نه دي. یو شمیر خلک حتی که واکسین شوي هم وي، ممکن COVID-19 ترلاسه کړي. د نورو انتقالي ډولونو په ډیریدو سره، دا مهمه ده ترڅو خلک احتیاط وکړي، لکه د ماسک اغوستل ترڅو د وایروس په لیږد کې کموالی رامنځته کړي.

لطفاً د مخ پوښلو او د ماسکونو لارښود وګورئ (ېوازې په انګلیسي کې). د COVID-19 ازموینې معلوماتو یا د ځانګړي لارښود اسنادو لپاره، لطفاً د COVID-19 لپاره د ازموینې ویب پاڼه (ېوازې په انګلیسي کې) (PDF) ووګورئ.

ایا زه لاهم باید په عامه ځایونو کې ماسک واغوندم؟

ماسک د 2 کالنو څخه ډیر عمر لرونکي هرچا لپاره په عامه ځایونو داخلي ترتیباتو کې اړین دي.

غیر واکسین شوي یا جزوي واکسین شوي خلک باید ماسک اغوستلو ته دوام ورکړي او په ټولو عامه ځایونو کې 6 فوټ (2 متره) لرې پاتې شي.

ایا که چیرې زه د COVID-19 سره مخ شوی یم او په پوره توګه واکسین شوی یم، نو ایا زه قرنطین ته اړتیا لرم؟

نه، که چیرې تاسو په پوره توګه واکسین شوي یاست نو تاسو اړتیا نلرئ قرنطین شئ یا معاینه شئ که چیرې تاسو د COVID-19 سره اخته یو کس سره مخ کیږئ، تر هغه چې تاسو د ناروغۍ نښې ونه ښودئ. په هرصورت، تاسو باید لاهم د ځان مخامخ کیدو وروسته د 14 ورځو لپاره د COVID-19 علایمو لپاره ځان وګورئ.

که چیرې تاسو علایم درلودل پیل کړئ، ځان جلا کړئ او د خپل روغتیا پاملرنې چمتو کونکي سره اړیکه ونیسئ. د ازموینې یا ارزونې غوښتنه کولو دمخه دوی ته ووایاست چې تاسو واکسین شوي یاست.

ایا د بیلابیلو کورنیو واکسین شوي او غیر واکسین شوي خلک یو بل سره لیدنه کولی شي؟

دا تړاو لري. که چیرې له یوې کورنۍ څخه خلک د شدید COVID-19 ناروغۍ لوړ خطر کې وي، نو تاسو باید د خلاصو کړکیو سره بهر یا کور څخه لیدنه وکړئ، ښه برابر ورغلې ماسک واغوندئ، او فزیکي واټن وساتئ (لږترلږه 6 فوټ / 2 متره).

که چیرې په دواړو کورنیو کې د لوړ خطر لرونکي اشخاص شتون ونلري، نو پرته له ماسک اغوستلو بهر یا شخصي داخلي ترتیب کې لیدنه د COVID-19 خپریدو کم خطر لري.

ایا څه به پیښ شي که چیرې زما په کورنۍ کې ځینې خلک په پوره توګه واکسین شي او ځینې یې نه وي؟

که چیرې یوازې ستاسو په کورنۍ کې ځینې خلک په بشپړ ډول واکسین شي، تاسو باید داسې احتیاطي تدابیر ونیسئ لکه څنګه چې ستاسو کورنۍ واکسین شوې نه وي. دا پدې معنا ده چې تاسو باید ماسکونه واغوندئ او 6 فوټ (2 متره) لرې پاتې شئ کله چې د نورو جزوي یا غیر واکسین شوي کورنیو خلکو سره لیدنه کوئ – او که چیرې امکان ولري نو د داسې غونډو څخه ډډه وکړئ.

تاسو کولی شئ په یو وخت کې د یوې پوره توګه واکسین شوي کورنۍ خلکو سره لیدنه وکړئ تر هغه چې ستاسو په کورنۍ کې هیڅوک د جدي COVID-19 ناروغۍ خطر کې نه وي.

ایا زه کولی شم د یوې لویې ډلې سره راغونډ شم که چیرې موږ ټول واکسین شوي یاست؟

د پوره توګه واکسین شوي خلکو ترمینځ راغونډیدل ممکن خوندي وي. DOH په کلکه سپارښتنه کوي چې ټول خلک، د واکسین کولو وضعیت په پام کې نیولو پرته، د هر ګڼې ګوڼې بیروني ترتیباتو کې د مخ پوښونه واغوندئ کله چې دا امکان نلري چې د یوې کورنۍ څخه بهر له نورو څخه مناسب فاصله وساتئ. د بیروني پیښو یا غونډو کې د مخ پوښل اړین دي چې 500 یا ډیر خلک پکې ګډون کړي.

که چیرې غونډه په عامه داخلي ځای کې وي، نو هرڅوک چې د 5 کالنو څخه ډیر عمر ولري، د واکسین کولو وضعیت په پام کې نیولو پرته باید ماسک واغوندي. هغه ماشومان چې له دوه کالنو څخه کوچني وي باید د ساه بندیدو خطر له امله د مخ پوښ ونه اغوندي. د لویانو په مرسته او نږدې نظارت سره هغه ماشومان چې دوه، درې، یا څلور کلن وي، په کلکه سپارښتنه کیږي چې په عامه ترتیباتو کې هر وخت د مخ پوښ واغوندئ کله چې د کورنۍ غیر غړي شاوخوا وي.

ایا یوځل چې واکسین شم، ایا زه کولی شم عامه فعالیتونه بیا پیل کړم لکه په رستورانت کې خواړه کول؟

د عامه ټولنیزو فعالیتونو پرمهال د COVID-19 انتان خطر – لکه په رستورانت کې دننه ډوډۍ خوړل یا جم ته تلل – د بشپړ واکسین شوي خلکو لپاره ټیټ دی. په بشپړ ډول واکسین شوي خلک کولی شي د ماسک یا فزیکي واټن پرته په یو څه ترتیباتو کې له یو بل سره راټول شي. DOH د واکسین کولو وضعیت په پام کې نیولو پرته د ګڼې ګوڼي سیمو یا لوی غونډو کې ټولو خلکو لپاره د ماسک وړاندیز کوي، او ماسک د هرچا لپاره د 5 کلنو څخه لویانو لپار په داخلي ځایونو کې اړین دي.

غیر واکسین شوي یا جزوي واکسین شوي خلک باید ماسک اغوستلو ته دوام ورکړي او په ټولو عامه ځایونو کې یا کله چې له یو بل سره لیدنې پرکختل شپږ فوټ (دوه متره) لرې پاتې شي.

ایا زه اړتیا لرم د واکسین ثبوت وښایم؟

ځینې کاونټیانې ممکن ځینې تاسیساتو ته د لاسرسي لپاره د واکسین ثبوت ته اړتیا ولري. د نورو زده کولو لپاره د خپل كاونټي روغتیا څانګې سره وګورئ.

ځینې سوداګرۍ ستاسو څخه د واکسین ثبوت ښودلو ته اړتیا لري، او ډیری سوداګرۍ واکسین شوي خلکو ته امتیاز وړاندیز کوي. ځینې کاونټیانې ممکن ځینې تاسیساتو ته د لاسرسي لپاره د واکسین ثبوت ته نم اړتیا ولري. د نورو زده کولو لپاره د خپل كاونټي روغتیا څانګې سره وګورئ.

نو د خپل واکسین وهلو کاغذ کارت سره د زیږون سند یا نور رسمي سند په څیر چلند وکړئ! د دې یو عکس واخلئ او بیا یې په کور کې ذخیره کړئ. د واکسین کولو کارتونو او د معافیت ثبتونو په اړه نور ولولئ.

ایا څه به وي که زه جزوي واکسین شم؟

د دوه دوز واکسینونو لپاره (Pfizer-BioNTech یا Moderna)، تاسو “جزوي واکسین شوي“ ګڼل کیږئ که چیرې تاسو یوازې یو دوز وهلې وي یا که چیرې دوه اونۍ لاهم ستاسو د دوهم دوز څخه تیر شوي نه وي. د یو دوز واکسین (Johnson and Johnson (J&J)/جانیسن) لپاره، تاسو "جزوي واکسین شوي"ګڼل کیږئ که چیرې دوه اونۍ لا نه وي تېرې شوې کله چې تاسو خپل ډوز وهلې وي.

پداسې حال کې چې تاسو په پورته توګه د واکسین کیدو انتظار باسئ، تاسو باید داسې احتیاطي تدابیر ونیسئ لکه څنګه چې تاسو واکسین شوي نه یاست. دا پدې معنا ده چې تاسو باید:

ایا زه د واکسین کیدو وروسته هم د COVID-19 څخه ناروغه کیدای شم؟

دا امکان نلري، خو یو کوچنی فرصت شتون لري. واکسین خورا مؤثره دي، خو %100 سلنه ندي. که چیرې تاسو د COVID-19 په څیر علایم ولرئ، نو تاسو باید له نورو لرې واوسئ او د روغتیا پاملرنې چمتو کونکی سره اړیکه ونیسئ. دوی ممکن د COVID-19 ازموینې وړاندیز وکړي.

د COVID-19 ازموینې معلوماتو لپاره لطفاً د COVID-19 لپاره د ازموینې ویب پاڼې څخه لیدنه وکړئ.

ایا زه کولی شم د واکسین کیدو وروسته COVID-19 خپور کړم؟

انتان یوازې د هغو خلکو په لږه برخه کې واقع کیږي چې په بشپړ ډول واکسین شوي، حتی د ډولونو سره. که څه هم لومړنې شواهد وړاندیز کوي ،(یوازې انګلیسي) چې هغه خلک چې په بشپړه توګه واکسین شوي وي او په COVID-19 اخته کیږي، کولی شي نورو ته ویروس انتقال کړي.

ایا زه څنګه کولی شم د COVID-19 شاوخوا فشار او اضطراب قابو کړم؟

موږ پدې پوهیږو چې وبا کولی شي ستاسو دواړه فزیکي او رواني روغتیا اغیزه کړي. تاسو یوازې نه یاست! په واشنګټن کې ډیر خلک د مالي او کارموندنې ستونزې، د ښوونځي تړلو، ټولنیز انزوا، روغتیا اندیښنې، غم او زیان، او نور ډیر څه پورې اړوند فشار او اضطراب سره مخ دي. پدې کې اضافي اضطراب شامل دی چې کولی شي عامه فعالیتونو ته بیرته راستنیدو سره راشي.

دلته یو څو سرچینې دي چې کولی شي ستاسو فشار او اضطراب قابو کولو کې مرسته وکړي:

د واکسین بوسټر یا هڅوونکي او اضافي ډوزونه

ایا د COVID-19 اضافي ډوز او بوسټر یا هڅوونکي ترمینځ څه توپیر دی؟

یو اضافي ډوز (د دریم ډوز په نوم هم پیژندل کیږي) د هغو خلکو لپاره دی څوک چې کمزوری معافیت لري. ځینې وختونه هغه خلک چې کمزورې معافیت لري نو کافي محافظت نه جوړوئ کله چې دوی لومړی په پوره توګه واکسین شي. کله چې دا پیښیږي، د واکسین بل دوز وهل کولی شي دوی سره د ناروغۍ پروړاندې ډیر محافظت رامینځته کولو کې مرسته وکړي.

یو بوسټر د واکسین دوز ته اشاره کوي چې هغه چا ته ورکول کیږي چې د واکسین کولو وروسته کافي محافظت رامینځته کړي، خو بیا دا محافظت د وخت په تیریدو سره راکم شي (دې ته مخ پركمېدو معافیت ویل کیږي). دا دلیل دی چې تاسو په هرو 10 کلونو کې د تیتانوس بوسٹر لپاره ټاکلي یاست، ځکه چې ستاسو د ماشومتوب ټیټانوس واکسین لړۍ څخه محافظت د وخت په تیریدو سره کمیږي.

څوک باید د COVID-19 واکسین اضافي ډوز ترلاسه کړي؟

دU.S. Food and Drug Administration (FDA)، د Advisory Committee on Immunizations Practices (معافیت د تمرینونو مشورتي کمیټه (ACIP)، او د Western States Scientific Safety Review Workgroup (لویدیځو ایالتونو د ساینسي خوندیتوب بیاکتنې کاري ګروپ) د واکسین دریم دوز وړاندیز کويپه اعتدال سره د معافیت خرابېدو لوړ خطر شوي خلکو لپاره (یوازې انګلیسي). دا د اضافی بوسټر دوزونه وړیا دي.

که چیرې تاسو له لاندې طبي حالاتو څخه کوم لرئ نو تاسو په متوسط ډول د شدید کمزوري معافیت لرونکی ګڼل کیږئ او ممکن د COVID-19 واکسین یو اضافي دوز څخه ګټه پورته کړئ. پدې کې هغه خلک شامل دي څوک چې:

  • د تومورونو یا د وینې سرطانونو لپاره د سرطان فعال درملنه ترلاسه کوي
  • د یو عضو پیوندنه یې ترلاسه کړی او د معافیت سیسټم غلي کولو لپاره درمل اخلي
  • په تیرو 2 کلونو کې د سټیم سیل پیوندنه ترلاسه کړی یا د معافیت سیسټم غلي کولو لپاره درمل اخلي
  • منځنی یا شدید لومړنی معافیت کموالی لري (لکه د ډیجورج سنډروم، ویسکوټ-الډریچ سنډروم)
  • پرمختللی یا بې درملنې HIV انتان ولرئ
  • د لوړ دوز کورټیکوسټرویډز یا نورو درملو سره فعال درملنه ترلاسه کوي چې ممکن د معافیت سیستم غبرګون غلي کړي.

پداسې حال کې چې زموږ سره موجود واکسین د ډیرو وایرس ډولونو پروړاندې %90 سلنه مؤثره دي، مطالعات ښایې چې کمزوي معافیت سیستم لرونکي خلک تل قوي معافیت نه رامینځته کوي. دریم دوز بوسټر نه ګل کیږي، خو د هغو کسانو لپاره یو اضافي ډوز دې چې د دوه ډوز لړۍ سره مناسب معافیت رامینځته نه کړي.

که چیرې تاسو د MRNA واکسین ترلاسه کړئ (Moderna يا Pfizer) او په متوسط ډول د شدید کمزوري معافیت لرونکی یاست:

  • تاسو باید خپل اضافي ډوز لږترلږه د دوهم ډوز 28 ورځې وروسته وکړی.
  • که چیرې امکان ولري، نو تاسو باید د خپل لومړي دوه دوزونو په څیر د واکسین ورته برانډ ووهئ. که چیرې دا برانډ شتون ونلري، نو تاسو ممکن د mRNA واکسین بل برانډ ترلاسه کړئ
  • تاسو ممکن د خپل دریم mRNA واکسین دوز بشپړولو وروسته د COVID-19 پیاوړي کوونکي یا اضافي ډوز (Pfizer-BioNTech, Moderna یا Janssen) هم ترلاسه کړئ. ستاسو پیاوړي کوونکي یا اضافي ډوز باید د Pfizer دریم ډوز څخه 3 میاشتې وروسته وي، یا د Moderna دریم ډوز څخه 3 میاشتې وروسته. په دغه حالت کې هغه خلک چې متعادل او په سختۍ توافق نه کوي کېدای شي د COVID-19 واکسینو ټول څلور ډوزه واخلي.

که چیرې تاسو د Johnson & Johnson (Janssen) واکسین ترلاسه کړی وي او په متوسط ډول د شدید کمزوري معافیت لرونکی یاست:

  • تاسو باید د COVID-19 پیاوړي کوونکو یو ډوز وکړئ (Pfizer-BioNTech, Moderna يا Janssen) لږ تر لږه 2 میاشتې (۸ اونۍ) وروسته له هغې چې تاس د جانسون لومړنی ډوز وکړ.
  • هغه چا چې د COVID-19 واکسین یو لومړنی دوز Janssen جانسن ترلاسه کړي وي باید د COVID-19 واکسین دوه دوزو څخه ډیر ترلاسه نه کړي.

که چیرې تاسو د دې په اړه پوښتنې لرئ چې ایا تاسو د خپل طبي حالت پراساس بل خوراک ته اړتیا لرئ یا نه، نو لطفاً د خپل روغتیا پاملرنې چمتو کونکي سره اړیکه ونیسئ.

ولې د ځینې ګروپونو لپاره د بوسټر دوز وړاندیز کیږي؟

د پیاوړي کوونکي یا اضافي ډوزونه د شدید COVID-19 لپاره لوړ خطر لرونکي خلکو لپاره د جدي ناروغۍ پروړاندې دوامداره محافظت ورکولو کې مرسته کوي.د پیاوړي کوونکي یا اضافي ډوزونه د 12 کالو او پورته ټولو لپاره سپارښتنه کیږي ترڅو د COVID-19 ناروغۍ پروړاندې محافظت کې مرسته وکړي. دا د نورو ساري ډولونو خپریدو او په متحده ایالاتو کې د COVID-19 قضیې په ډیریدو سره مهم دی.

د COVID-19 واکسینونه چې په متحده ایالاتو کې مجاز یا تصویب شوي د COVID-19 څخه ستاسو د جدي ناروغۍ، روغتون کې د بستر کیدو او مړینې خطر کمولو کې، حتی د ډولونو پروړاندې واقعیا ښه کار کوي. لاهم، هغه واکسین چې موږ یې لرو ممکن د وخت په تیریدو سره خپل ځینې محافظت له لاسه ورکړي. د پیاوړي کوونکي یا اضافي ډوزونه د COVID-19 پروړاندې د اوږدې مودې لپاره محافظت کې مرسته کوي. د نورو معلوماتو لپاره د بوسټر خوراک پاڼه وګورئ.

لپاره د COVID-19 سرچینې

د ځانګړو ډلو لپاره د COVID-19 سرچینې

ماشومان او ځوانان

د مور شیدې ورکول او/یا امیندواره اشخاص

مهاجر او کډوال

کور ته محدود

د ټولنې اضافي سرچینې په واکسین مساوات او ښکیلتیا پاڼه کې موندل کیدی شي (یوازې انګلیسي).

زما پوښتنې ته دلته ځواب نه دی ورکړل شوې. زه څنګه نور معلومات موندلی شم؟

عمومي پوښتنې covid.vaccine@doh.wa.gov ته لیږل کیدی شي.