COVID-19

 

Nambari ya Simu ya Taarifa ya COVID-19

Ukiwa na maswali kuhusu COVID-19, piga 1-800-525-0127 na kubonyeza 7. Wakipokea, sema lugha yako ili kufikia huduma za ukalimani. Nambari hiyo ya simu inapatikana Jumatatu kuanzia saa 12 asubuhi hadi saa 4 usiku, na Jumanne hadi Jumapili (na sikukuu) saa 12 asubuhi hadi saa 12 jioni.

Huwezi kutoka nyumbani na unahitaji chanjo ya COVID-19?

Kuna njia tatu za kujisajili (Kwa Kiingereza) au piga simu kwa nambari maalum ya simu ya COVID-19 kupitia 1-800-525-0127 na bonyeza 7

Chanjo ya Virusi vya Korona (COVID-19)

Kwa maelezo ya sasa na ya kina kuhusu chanjo za COVID-19, tafadhali tembelea ukurasa huu wa wavuti katika lugha yako. Taarifa ya Chanjo ya COVID-19

Dalili, ishara na uzuiaji wa COVID-19

Dalili kuu za COVID-19 ni kama ifuatavyo:

  • Joto kali au baridi, kikohozi, upungufu wa pumzi au ugumu wa kupumua, uchovu, maumivu ya misuli au mwili, maumivu ya kichwa, kupoteza uwezo wa kuonja au kunusa, vidonda vya koo, kuzibana pua au kamasi puani, kichefuchefu au kutapika, na kuhara.
  • Piga 911 iwapo utagundua yoyote kati ya dalili zifuatazo za onyo la dharura za COVID-19:
    • Tatizo la kupumua
    • Maumivu ya mara kwa mara ya kifua au shinikizo
    • Kuchanganyikiwa kwa ghafla
    • Ukosefu wa uwezo wa kujibu
    • Midomo au uso wa zambarau
  • Vikundi vipi vipo hatarini?

Naweza kujilinda na kulinda familia yangu kwa njia gani?

  • Pokea chanjo na upokee dozi ya kiongeza chanjo nguvu utakapostahiki.
  • Kaa nyumbani iwapo wewe ni mgonjwa.
  • Tumia barakoa na ukae futi sita (mita mbili) mbali na wengine ukienda katika maeneo ya umma yenye ummati wa watu.
  • Epukana na umati na maeneo yenye mzunguko duni wa hewa.
  • Nawa mikono yako mara kwa mara au tumia kieuzi cha mkono.
  • Funika kikohozi na chafya zako kwa kisugudi chako au shashi.
  • Usiguse uso, mdomo, pua au macho yako.
  • Safisha sehemu za nyumba yako.
  • Iwapo una dalili za COVID-19, ongea na mhudumu wako wa afya. Iwapo huna mhudumu wa afya, tafuta ushauri kwa kituo cha utunzaji wa dharura au kituo cha utunzaji wa afya cha jamii kilicho karibu nawe. Iwapo huna bima, wasiliana na idara yako ya ndani ya afya.
Kipimo cha COVID-19

Kwa maelezo ya sasa na ya kina kuhusu kipimo cha COVID-19, tafadhali tembelea ukurasa huu wa wavuti katika lugha yako: Taarifa ya Kipimo cha COVID-19.

Karantini na Kujitenga

Kujifunza mengi kuhusu maana ya istilahi hizi, na muda wa kujitenga au kuingia karantini, tembelea ukurasa wa wavuti wa Kikotoo cha Kujitenga na Karantini.

Matumizi ya barakoa

Barakoa hupunguza utoaji wa chembechembe za virusi kwenye hewa wakati ambapo mtu alie na COVID-19 anaongea, kukohoa au kupiga chafya. Inawezekana kuwa na COVID-19 na bado kuwa na dalili za chini au bila dalili. Kutumia barakoa hukuzuia kusambaza COVID-19 kwa watu wengine bila kujua. Maambukizo kiasi kwako yanaweza kuwa maambukizo hatari kwa mtu mwingine.

Vifuatavyo ni vidokezo vya kutumia barakoa:

  • Barakoa zinafaa kufunika mdomo na pua na kutoshea salama kwenye pande zote za uso wako.
  • Vaa barakoa yako na kuiondoa kwa kutumia kamba za sikio, na usiguse sehemu ya mbele ya barakoa au uso wako.
  • Tupa barakoa za utaratibu wa matibabu au osha vitambaa vya kufunika uso kila siku ukizitumia, na unawe mikono yako kila mara.
  • Watoto wa chini ya miaka miwili kamwe hawafai kuvaa barakoa na watoto wa miaka 2 hadi 4 wanafaa kuwa na usimamizi wa mtu mzima wanapovaa barakoa.
  • Amri za barakoa hazijumuishi watu walio na hali fulani za kiafya. Iwapo una wasiwasi, angalia na daktari wako ili kujua jambo bora kwako.
Kutembelea maduka na maeneo ya umma salama zaidi

Kuna mambo mengi unaweza kuzingatia kabla ya, wakati wa, na baada ya kuondoka nyumbani kwa ajili ya kinga yako na ya wengine.

Kabla ya kuondoka:

  • Usiende kwenye duka au mahali pa umma iwapo wewe ni mgonjwa, ikiwezekana. Mwombe mtu wa familia au rafiki ili akuchukulie bidhaa.
  • Zingatia kuagiza mboga, dawa, na bidhaa nyingine mtandaoni ili uweze kuletewa nyumbani mwako.
  • Angalia ratiba maalum. Maduka yanaweza kutoa saa za kipekee za uendeshaji wa watu walio na zaidi ya miaka 65 na wale walio na hali maalum za kiafya. Zingatia kwenda kwenye duka wakati ambao hakuna watu wengi, ikiwezekana.
  • Nawa mikono yako kabla ya kutoka nyumbani mwako.

Ukiwa nje ya nyumba:

  • Tumia barakoa ili ifunike pua na mdomo wako.
  • Kaa angalau umbali wa futi sita (mita mbili) kati yako na wengine, hata katika foleni ya kulipa.
  • Funika kikohozi au chafya zako.
  • Usiguse uso wako.
  • Unapofanya manunuzi, tumia kieuzi cha mkono au vitambaa vyenye kiua viini ili kusafisha mkono wa toroli au mkoba wa ununuzi.

Ukifika nyumbani:

  • Iwapo ulivaa barakoa, hakikisha umeiosha na kuiweka salama, au uitupe iwapo ilikuwa barakoa ya kutupa baada ya matumizi.
  • Ondoa barakoa yako ya nguo ili uioshe na kuiweka salama. Tupa barakoa yako ya kutupwa.
  • Nawa mikono yako.
  • Fanya matendo ya usalama wa chakula. Usiue viini vya maradhi kwenye bidhaa za kuliwa. Osha matunda mboga kama kawaida.
  • Vidokezo vya COVID-19 vya ununuzi wa mboga (Kwa Kiingereza).
Watu walio katika hatari ya juu ya ugonjwa

Watu walio katika hatari ya juu ya maradhi makali wanaweza kuchukua maonyo haya ya ziada:

  • Wasiliana na mhudumu wako wa afya unapohitaji huduma. Aadhi ya kliniki hutumia "vituo vya mgonjwa" kuwasiliana, na wanaweza kuwa na wafanyakazi wanaopokea simu na kutoa ushauri. Hata hivyo, kumbuka kuwa wanaweza kuwa na shughuli nyingi zaidi.
  • Unda orodha ya dawa ambazo huwa unahitaji na duka lako la dawa au mhudumu wako wa afya ili kujua iwapo wanaweza kukupatia usambazaji wa ziada wa dawa zilizopendekezwa. Kuwa na rekodi ya dawa nyingine au viziada unavyotumia na kufuatilia hali zako za sasa utakavyoelekezwa.
  • Fuatilia chanjo zote zilizopendekezwa. Hakikisha kuwa umepata chanjo ya COVID-19 na kiongeza nguvu utakapostahiki. Bofya hapa ili kupata mtoaji chanjo wa karibu na wewe.
  • Hakikisha kuwa una chakula na bidhaa za usafi wa kibinafsi za kutosha kudumu iwapo unahitaji kujitenga au kukaa karantini.
  • Tambua mtu anayeweza kukusaidia na uwaombe kukupigia simu ili kuhakikisha kuwa uko sawa. Hakikisha kuwa mtu huyu anafahamu kuwa hawafai kukutembelea iwapo hawahisi vizuri.
  • Fuatilia afya yako na utafute usaidizi wa kimatibabu iwapo inatakikana.
Ujauzito, watoto na COVID-19

Jambo la kujua iwapo wewe ni mjamzito kwa sasa

  • Watu ambao ni wajawazito au hivi karibuni walikuwa wajawazito wapo katika hatari ya juu yamaradhi makali ya COVID-19 wakilinganishwa na watu ambao si wajawazito.
  • Watu wanaoambukizwa COVID-19 wakati wa ujauzito pia wapo katika hatari ya juu ya kuzaa mtoto kabla ya kufikisha wiki 37 na kuzaa mtoto aliyekufa, na wanaweza kuwa katika hatari ya juu ya matatizo mengine ya ujauzito.
  • Watu ambao ni wajawazito au walikuwa wajawazito hivi karibuni na walio kuwa na mgusano nao wanafaa kuchukua hatua hizi ili kusaidia kujilinda dhidi ya COVID-19:
    • Pokea chanjo na chanjo ya ziada.
    • Vaa barakoa.
    • Kaa futi 6 mbali na wengine, na kuepuka umati na maeneo yenye mzunguko duni wa hewa.
    • Pimwa ili kuzuia msambao kwa wengine.
    • Nawa mikono yako mara kwa mara na ufunike kikohozi na chafya zako kwa kisugudi chako au shashi.
    • Safisha na kuua viini nyumbani mwako mara kwa mara.
    • Fuatilia afya yako kila siku.
    • Mpigie simu mhudumu wako wa afya wa ndani mara moja iwapo una dalili zozote kuhusu ujauzito wako, ukiwa mgonjwa, au ukidhani kuwa huenda umeambukizwa COVID-19.

Ujauzito na chanjo ya COVID-19

  • Chanjo ya COVID-19 inapendekezwa kwa watu ambao ni wajawazito, wananyonyesha, wanaojaribu kuwa wajawazito kwa sasa, au wanaweza kuwa wajawazito katika siku zijazo.
  • Ushahidi kuhusu usalama na ufaafu wa chanjo ya COVID-19 wakati wa ujauzito umekuwa ukikua. Data inapendekeza kuwa manufaa ya kupokea chanjo ya COVID-19 yanashinda hatari yoyote ya chanjo inayojulikana au inayoweza kutokea wakati wa ujauzito.
  • Watu ambao ni wajawazito wanafaa kupokea kiongeza nguvu chanjo ya COVID-19 wakati ambao wanastahiki.
  • Chanjo za COVID-19 hazisababishi maambukizo ya COVID-19, ikiwemo katika watu ambao ni wajawazito au watoto wao.
  • Kwa sasa hakuna ushahidi kuwa chanjo zozote, zikiwemo chanjo za COVID-19, husababisha matatizo ya nguvu za uzazi kwa wanawake au wanaume.
  • Je, wewe ni mjamzito na una maswali zaidi kuhusu chanjo ya COVID-19? Ongea na mhudumu wako wa afya au wasiliana wa MotherToBaby, ambao wataalamu wao wanapatikana ili kuyajibu maswali kwa simu au gumzo. Huduma hii ya bila malipo ya usiri inapatikana Jumatatu hadi Ijumaa kuanzia saa 2 asubuhi hadi 11 jioni. Tembelea MotherToBaby (KutokaKwaMamaHadiKwaMtoto) ili kupiga gumzo moja kwa moja au tuma barua pepe, au piga 1-866-626-6847 (inapatikana tu katika Kiingereza na Kihispania).

Kuwatunza watoto wachanga iwapo una COVID-19

  • Watoto wachanga wengi waliozaliwa na watu ambao wameambukizwa COVID-19 wakati wa ujauzito huwa hawana COVID-19 wakati wa kuzaliwa.
  • Watoto wachanga wengi waliopatikana na maambukizo ya COVID-19 walikuwa na dalili kidogo au bila dalili na walipona. Ripoti zinasema kuwa baadhi ya watoto wachanga walikuwa na maradhi makali ya COVID-19.
  • Iwapo umejitenga kwa sababu ya COVID-19 na una mtoto mchanga, fuatilia tahadhari zifuatazo hadi wakati ambapo kipindi chako cha kujitenga kitaisha:
    • Kaa nyumbani ili kujitenga na wengine wa nje ya nyumba yako.
    • Jitenge (kaa mbali) na wanachama wengine wa kaya yako ambao hawajaambukizwa na uvae barakoa katika maeneo ya kushirikiwa.
    • Kuwa na mtoaji huduma ya utunzaji wa afya ambaye amepokea chanjo kamili na hayuko katika hatari ya juu ya maradhi makali ili amtunze mtoto wako mchanga. Iwapo inawezekana, tumia pampu kutoa maziwa yako ya mama ili mtoaji huduma mwingine aweze kumpa mtoto wako. Iwapo unamlisha kwa fomula, acha mtoaji huduma ya utunzaji aweze kuiandaa.
    • Fuata tahadhari zilizopendekezwa iwapo ni lazima umtumze mtoto wako mchanga kabla ya kipindi cha kujitenga kuisha, ikiwemo kuvaa barakoa wakati wa kumlisha au kumbeba mtoto wako.
    • Mfuatilie mtoto wako mchanga iwapo ana dalili za COVID-19.
    • Ujauzito, uzazi na kumtunza mtoto wako aliye na COVID-19 inayoshukiwa au iliyothibitishwa (Kwa Kiingereza).
  • Ushahidi wa sasa unapendekeza kuwa maziwa ya mama hayana uwezekano wa kusambaza virusi kwa watoto. Utafiti wa hivi karibuni unaonyesha kuwa watu ambao wamepokea chanjo ya COVID-19 huhamisha kingamwili za kinga kwa mtoto wao kupitia maziwa ya mama. Iwapo una COVID-19 na umechagua kunyonyesha:
    • Nawa mikono yako kabla ya kunyonyesha
    • Vaa barakoa unaponyonyesha na wakati wowote ambao upo ndani ya futi 6 ya mtoto wako.

Parent Support Warm Line inapatikana kwa mtu yeyote mjamzito au wazazi wapya, au wapendwa wao wanaohitaji usaidizi na taarifa kuhusu afya ya kiakili. Piga simu kwa 1-888-404-7763, Jumatatu- Ijumaa saa 3.00 asubuhi hadi saa 10.30 jioni (Katika Kiingereza na Kihispania pekee). Warm Line yetu inahudumiwa na mfanyakazi wa kijamii, tabibu aliye na leseni au wazazi ambao wamepitia wasiwasi au mfadhaiko wa baada ya uzazi. Simu za baada ya saa hizo zitajibiwa haraka iwezekanavyo. Piga simu, tuma ujumbe au tutumie barua pepe kupitia warmline@perinatalsupport.org.

Kujitunza na kutunza familia yako

Washington Listens (Washington Inasikiliza): Iwapo unahitaji kuongea na mtu kuhusu msongo wa mawazo unaosababishwa na COVID-19, piga simu kwa Washington Listens kupitia 1-833-681-0211. Huwa kuna mtu wa kuongea naye kuanzia Jumatatu hadi Ijumaa kuanzia saa 3:00 asubuhi hadi saa 3:00 usiku na wikendi kuanzia saa 3:00 asubuhi hadi saa 12:00 jioni. TTY na huduma za kufikia lugha zitapatikana. Unaweza pia kupata rasilimali za ziada kwa ustawi wa kiakili na kimawazo hapa (katika Kiingereza).

  • Pata habari ya kutosha ya hali ya kisasa ya janga na mapendekezo ya ziada yaliyo na taarifa ya kutegemewa kutoka vyombo vya habari vya kutegemewa, mashirika ya afya ya umma na ndani, na visasisho kutoka tovuti za afya ya umma.
  • Unda orodha ya rasilimali ya jamii, kama vile nambari za simu, tovuti na akaunti za mtandao wa kijamii. Unaweza kuongeza shule, madaktari, mashirika ya afya ya umma, huduma za kijamii, vituo vya jamii vya afya ya kiakili na nambari za simu za dharura.
  • Endelea kuwasiliana na wanafamilia na marafiki kwa simu au kupitia huduma za kijamii.
  • Kuwa na vifaa vya kimsingi vya afya (kama vile sabuni, kieuzi cha mkono cha alkoholi, shashi, kipimajoto, dawa za kupunguza joto kali, na vifaa vya kujipima COVID-19 nyumbani).
  • Jaribu kuwa na usambazaji wa dawa ambazo wewe au wanafamilia wako hutumia kila mara.

Msaada wa wanafamilia wadogo

  • Tafuta usaidizi na muunganisho unaoendelea wa marafiki na familia zao kwa kuongea na wao kupitia simu, ujumbe, barua pepe, au mtandao wa kijamii.
  • Iwapo habari hiyo inawapa mawazo, usisahau kuchukua muda wa mapumziko. Ongea na watoto wako ili kufafanua taarifa ambayo wanaweza kupata kwenye intaneti au vyanzo vingine vya taarifa.
  • Lenga kuwasaidia watoto kwa kuwahimiza kuuliza maswali na kuwasaidia kufahamu hali ya sasa.
  • Ongea kuhusu hisia walizo nazo na uziheshimu.
  • Wasaidie kuelezea hisia zao kupitia michoro au shughuli nyingine.
  • Toa starehe na uvumilivu kiasi zaidi ya kawaida.

Shughuli za kifamilia

Hata kama familia yako imejitenga au ipo katika karantini, kumbuka kuwa ni kwa muda tu.

Endelea kufuata ratiba ya familia ikija kwa wakati wa kwenda kulala, kula, na kufanya mazoezi.

Iwapo watoto wako wanashiriki katika nafasi za masomo ya mbali zinazotolewa na shule zao au mashirika mengine, tafuta nafasi za watoto wako kutangamana salama na wenzao.

Tambua kuwa hisia kama vile upweke, kuudhika, woga wa kupata ugonjwa huo, mfadhaiko, mawazo, na shauku ni mizio ya kawaida kwa hali ya msongo wa mawazo kama vile janga.

Saidia familia yako kufanya shughuli za furaha na muhimu ambazo zinaendana na itikadi za familia na utamaduni wako.

Rasilimali za ziada